WILLEMSTAD, O’Stad.- Krísis rondó di kompania di seguro ENNIA Caribe Holding N.V. a yega un fase nobo. Kaminda problemanan pa hopi aña tabata prinsipalmente konsentrá rònt di Kòrsou i Sint Maarten, awor tambe Aruba a bira esenario di un konflikto ku ta eskalá entre direktiva, supervisornan i posibel kumpradónan, tokante futuro di ENNIA Aruba i, indirektamente, konfiansa di míles di titular di pólisa.

Vershonnan ku ta sali for di seno di e kompania a indiká ku e tenshonnan aktual ta tin nan orígen den e intervenshon di Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten (CBCS) algun aña pasá. Bou di mando di e propietario anterior Hushang Ansary, ENNIA a drenta den situashon difísil, ku preokupashonnan riba solvabilidat, maneho i transparensia. Despues di prosedimentunan hudisial, e grupo a restrukturá i poné bou di supervishon. Fundashon di ENNIA Caribe Holding tabatin komo meta un reinisio kontrolá, enfoká riba rekuperashon i protekshon di titularnan di pólisa.

Den e restrukturashon aki, Aruba a haña un posishon spesial. Bou di liderato di Banko Sentral di Aruba (CBA), ENNIA Aruba a separá legal i operashonalmente for di un manera tempran. E paso ei no tabata sin kompromiso. Segun fuentenan den sektor, a evitá aktivamente pa e propietario anterior no por a mantené influensia riba e entidat Arubiano. E supervisor Arubiano a keda firme i desde e momento ei a implementá su mes régimen di supervishon estrikto. Resultado: ENNIA Aruba a keda relativamente stabil i rendabel, miéntras otro partinan di e grupo a sufri gòlpi finansiero fuerte i te awe ainda ta den proseso di rekuperashon. Pero e entidat no ta kompletamente separá. Ekonómikamente i legalmente, ENNIA Aruba ainda ta parti di e struktura di ‘holding’ mas grandi. I hustamente esaki ta krea tenshon awor.

Nos fuentenan ta sigui bisa ku importante pa e konflikto aktual ta ku anteriormente tabatin un intento kaba pa tuma over. Na promé lugá, un grupo di prinsipalmente fondo di penshun lokal i aseguradónan di penshun. E grupo aki tabatin interes serio pa kumpra ENNIA Aruba, loke a mira den merkado komo un konsorsio relativamente stabil i “natural” di invershonistanan di plaso largu.

Posiblemente tambe invershon minoritario di fondo di penshun di otro islanan lo por a bai den konsiderashon. Sinembargo, e proseso a faya. E grupo no a logra entregá na tempu tur dokumentashon nesesario pa kualifiká e oferta komo kompletu i serio.

Segun personanan involukrá, preshon di tempu hopi estrikto for di banda di supervisornan a hunga un ròl importante den frakaso di e trato. Personanan ku konosé e asuntu aki a indiká ku no tabata kla di unda preshon a bin. Pero indikashonnan ta ku un supervisor a tuma un postura deliberadamente imposibel. Sospechanan ta apuntá mas na CBA, aunke ta ampliamente konosí ku CBCS preferiblemente no ke pa ENNIA Aruba bandoná e konsorsio aktual.

Despues ku e promé grupo a keda afó, un di dos konsorsio a surgi, i hustamente esaki ta bou di kritiká fuerte awor. Tambe parse ku relashon entre direktiva di ENNIA Aruba i departamento di supervishon di CBA a deteriorá i ta bou di tenshon serio. Ku e konflikto ya no por evitá, direktiva di ENNIA Aruba, sostené pa su propio Konseho di Komisario, a disidí pa inisiá un prosedura di enkuesta (enquêteprocedure). E grupo nobo aki ta liderá pa Aruba Investment Bank (AIB), ku ademas un partisipashon signifikante di konkurente di seguro Guardian Group i posiblemente otro invershonistanan.

Nos informantenan mas aleu ta indiká ku preokupashonnan den merkado ta fundamental i ta drei rònt di vários aspekto. Promé ta insertidumbre si akshonistanan chikí lo eventualmente bende nan interes na Guardian, ku ta krea e riesgo ku Guardian lo por haña un partisipashon mayoritario i kontròl riba su konkurente ENNIA Aruba. Esaki ta trese un segundo riesgo inmediato: posibel distorshon di kompetensia den merkado di seguro Arubiano, algu no deseabel. Den un merkado chikí manera Aruba, un kambio asina grandi por fásilmente resultá den dominio struktural di merkado.

Huntu ku bankonan sentral, e outoridat di kompetensia tambe ta hunga un ròl. Na Aruba, esaki ta Fair Trade Authority Aruba. E instansia aki mester evaluá na tempu si e atkisishon lo resultá den demasiado poder di merkado, restrikshon di kompetensia i si en general tin un konsentrashon no deseabel. Den práktika, prosedimentunan hopi biaha ta kore tras di e realidat. Pa e motibu ei, partidonan involukrá ta trata di evitá un situashon kaminda un posishon di poder ya realisá ta difísil despues pa deshasí.

Ademas, tin un otro preokupashon: e riesgo di “conglomeraat”. Ku e ròl di lider di AIB, ta surgi pregunta si un solo partido manera AIB no lo bira demasiado dominante den diferente dimenshonnan di sektor finansiero na Aruba, hañando demasiado influensia sistemátiko i yegando na un posishon di “too big to manage” òf inkluso “too influential to regulate”.

E preokupashon aki ta mas relevante pasobra AIB resientemente tambe a partisipá den e atkisishon di aktividatnan di Banco di Caribe na Aruba i ainda ta den proseso di integrashon di esaki. E toma di portafolio di Banco di Caribe ta enfrentá retraso i ta generá su propio preguntanan. Un kontrol resien “onsite” di CBA na AIB mester determiná kon e proseso di integrashon ta bai i kua riesgo di fiansa tin. Mas konsentrashon na AIB, agregando un aseguradó mas, lo oumentá konsiderablemente e kompleksidat i karga di supervishon pa un isla chikí manera Aruba, segun nos informantenan serka di e proseso aki.

LAGA UN KOMENTARIO

Please enter your comment!
Please enter your name here