E dos rumannan, Fidel Castro (r) i Raúl Castro, kende a kaba ku e diktadura di Fulgencio Batista, pero despues nan mes a sòru pa un régimen komunista na Cuba.

LA HABANA, Cuba (AFP).- Presidente kubano, Miguel Diaz-Canel, a duna di konosé ayera ku e akusashon di parti di Merka ku e èks presidente Raúl Castro a tumba dos avioneta den 1996 ta un “akshon polítiko” sin “base hurídiko”, ku ta buska pa hustifiká un “agreshon militar” kontra dje isla.
Raúl Castro (94), ofisialmente retirá di tur funshon ofisial, ta e lider revolushonario ku ketu bai ta konta ku un influensia desisivo den rumbo dje isla. Despues di a permanesé durante di dékadanan den sombra di su ruman Fidel, ku a goberná Cuba durante kasi mei siglo i a muri den 2016, Raúl Castro a dirigí e pais entre 2006 i 2018. Meskos ku Fidel, di forma simultáneo e tabata presidente dje pais i e promé sekretario di Partido Komunista (PCC), ku el a pasa pa e presidente Miguel Diaz-Canel den 2021.
Na kasi 95 aña di edat, ku lo e kumpli dia 3 di yüni benidero, Raúl Castro ainda sa hasi aparishon públiko, semper bistí ku su unifòrm militar, aunke kada bes e ta mustra mas frágil ora e ta kana. Resien, durante di un akto riba promé di mei, selebrá dilanti embahada di Merka na La Habana, e mester a sinta promé ku e seremonia a kaba.
Na momento di asumí presidensia den 2008, el a realisá reformanan ekonómiko ku a habri espasio pa inisiativa privá i a outorisá pa kubanonan por biaha pa ekstranheria, tambe kumpra i bende outo òf kas. Pero nunka el a bandoná e polítika di un partido ni e represhon di bos di disidentenan. “Ningun hende duda, miéntras mi ta na bida, ku tur mi forsa lo mi defendé nos patria, e revolushon i sosialismo”, segun el a deklará den 2021, na momento di baha komo lider dje pais.
Raúl Castro a keda akusá pa Merka na momentonan ku den La Habana i Washington ta pasando den un dje periodonan mas tenso di nan relashon. For di yanüari, e gobièrnu di Donald Trump a bin ta apliká un polítika di preshon máksimo riba e isla, kaminda e sanshonnan di Washington a sòru pa un krísis ekonómiko i energétiko. Ironia dje historia, e lider revolushonario den 2014 tabata un dje dos protagonistanan, huntu ku e èks presidente demokrat Barack Obama, di un aserkamentu nunka promé entre Cuba i Merka, ku Trump a para durante di su promé mandato.
Su úniko yu, Alejandro Castro Espín, ku awor akí tin 60 aña, e tempu ei a hunga un papel klave den e negosiashonnan sekreto ku a kondusí den 2015 na restablesimentu di e relashonnan diplomátiko entre dos enemigu ideológiko. Aktualmente, su ñetu Raúl Guillermo Rodriguez Castro koronel di Ministerio di Interior i hefe di su seguridat personal, parse ta desempeñá un papel similar den e kòmbersashonnan ku ta tumando lugá entre La Habana i Washington. E lider revolushonario ta sigui e kòmbersashonnan ei “rigorosamente” i ta partisipá den “tumamentu di desishonnan”, segun su yu Mariela Castro.

“Gran Talento”

Nasé na Biran (ost), Raúl ta e di kuater di shete ruman, i tabatin 22 aña tempu ku el a uni na su ruman Fidel den e asalto frakasá riba Cuartel Moncada den 1953. Despues di dos aña den prizòn, el a eksiliá pa Méhiko den 1955 i un aña despues a regresá e isla na bordo dje yate “Granma” pa tuma parti na e revolushon i finalmente yega na poder den 1959.
Prizòn, eksilio i e lucha gueria, a seya un historia úniko di komplisidat entre e dos rumannan na kabes dje pais: un aliansa ku a logra resistí e super potensia norteamerikano durante di kasi setenta aña.
Komo Minister di Defensa pa kasi 50 aña, e tabata fuerte den su desishonnan. El a ordená e fusilamentu di algun shen agente dje diktadura di Fulgencio Batista, i despues di esei esnan ku el a konsiderá komo un menasa pa e régimen. “Kontra di enemigu nos no mester duna e impreshon di tin un alma karitativo”, segun el a bisa den 1993.

LAGA UN KOMENTARIO

Please enter your comment!
Please enter your name here