Remses Rafaela “Muisjemuis”

 

Despues di un ousensia di sinku aña, kantante i artista Remses Rafaela, mihó konosí komo MuisjeMuis, ta dal un biaha mas un paso signifikante den su mishon artístiko i sosial ku e lansamentu di su ‘single’ nobo ‘Un Bes.’  Despues di un ousensia di sinku aña e ta bèk. E artista yu di Kòrsou ta konosí komo presentadó, direktor, entrenadó kultural, koreógrafo, i músiko, i ta konektá influensianan afrokaribense, afrikano, afroamerikano, i oksidental den su obra. Remses ta aktivo komo bailarin i koreógrafo profeshonal for di 1996. Pa medio di su proyektonan artístiko i inisiativanan kultural, e ta komprometé na konekshon, desaroyo di talento i visibilidat kultural.

Un bes

 

Den entrevista ku Djasabra  ku Muisje Muis na Ulanda, nos a drenta un tiki mas den tur loke e ta hasiendo. Remses a lansa un single Un Bes. El a splika ku esaki tabata spesífikamente den e temporada di korona. Den último 10 aña el a konsentrá su mes pa desaroyá riba e parti musikal. 10 aña pasá el a saka su promé albùm Riba un Trip i despues el a sigui desaroyá su mes komo artista i tambe el a skirbi hopi pa artistanan i a guia hopi artista. Pasando den kosnan di bida, Remses tin un manera ku e ke nifiká algu ora e traha muzik. “I Un Bes ta djis menshoná un manera di piropia di un manera bunita ku otro tipo di palabra. Asina e por bisa di Un Bes. Maske ta un Bes mi por tei huntu ku bo i mi ta flori’é na un otro manera. E stail ta tambe e tipo di kansionnan asina ku hopi bia mi ta sinti falta di dje, esta ku ta piropiá na un otro manera”. Antes nos tabatin Chin Behilia, Ced Ride i tur tabata piropiá na nan mes manera.

 

Riba un Trip

 

Un Bes ta parti di e number dos di Riba un Trip. E ta besig ta promové e parti ei. ‘Un Bes’ ta un kolaborashon entre Remses Rafaela i produktor Mayday, un talento yòn prometedor ku e ta mèntòr di dje. E kansion ta inspirá pa tradishonnan di kontamentu di historia afrokaribense i ta drai rònt di e poder di palabra, inteligensia emoshonal i konekshon humano. Den un tempu kaminda komunikashon hopi bia ta rápido i superfisial, ‘Un Bes’ ta opta pa sutilesa, ambiente i nifikashon. E kansion ta eksplorá kon atrakshon, konfiansa i intimidat ta surgi ku tempu, empatia i presensia. Sedukshon no ta keda mirá aki komo un wega, pero komo un forma di komunikashon den kua atenshon, rèspèt i komprendementu mutuo ta tuma e sentro di atenshon. “Sea ta músika, teater, un kòmbersashon, òf un festival, finalmente, e ta tokante konekshon i kreashon di espasio kaminda hende por topa, inspirá i empoderá otro,” Remses ta splika. Pa Remses, músika no ta separá di su mishon kultural mas amplio. Pa medio di Fundashon Passion & Skillz, e ta traha riba desaroyo di talento i visibilidat di kreadónan afrokaribense. Aña pasá el a kaba e parti di e albùm i a hasi un seshon na Teather Zuidplein i awor aki e ta bai mustra mas i laga hende mira mas kiko el a hasi den último añanan.  Remses tabatin 5 aña ketu i awor e ta sakando tur kos. El a bisa ku el a sinta den studio, traha pa e tin un produkto mas serka di su mes. E albùm Riba un Trip ta mas bien su “journey” ku e ta deskribí. E ke pa hende komprondé e historia di kuminsamentu te kabamentu.

Legumai

 

I den e temporada di zomer aki tambe Remses lo saka Legumai. El a splika ku ya el a kuminsá saka algun vidio i  e lo bai konsentrá mas awor riba e promoshon. Hende por ferwaktu di e forma aki muchu mas di dje.

 

Konektá Karibense

 

Remses tin aktualmente 21 aña bibá na Ulanda. Den tur su proyektonan i e produktonan ku el a presentá, semper el a konektá e yu di Kòrsou ku otro. Segun el a splika, e ta kere den e produkto karibense i no di Kòrsou so. “Ora kuminsá mira e konosementu ku nos tin den nos elemento karibense, nos tin un universidat di konosementu ku ta muchu mas grandi ku e konsepto oropeo ku segun nos ta mas haltu ku nos. Tin bia mi ta hasi hende e pregunta ki mishi nos sali di Kòrsou i bai universidat i bai siña músika afro karibense. I mi no ta bisa ku no tin dosente afro karibense na Oropa, pero dikon nos tin mester pa nos hendenan bai traha den un infrastruktura aki no ta di nos siendo nos por krea di nos mes. I esei ta e base ku mi ta sali for di dje”.

 

Un komunidat kompartí

 

El a yega di keda aserká pa Afrikaanderwijk, pa forma parti di e konseho di e bario, pero e no a gusta e proseso ya ku esaki ta meskos ku polítika. Bo ta bai sinta un dinámika ku segun e no ta sano. Nan ta debatí i kibra otro i den parlamento i gobièrnu ta meskos ta mira. Remses a bisa ku si e posishoná su mes einan, tur hende ta bini ku un historia importante pa nan komunidat ku nan ta representá. Kada ken tin di representá komunidatnan. Ora e gana e ta supose di bai serka e otro pa haña e kosnan importante ku e kosnan ku huntu a palabrá i e lo ta un lider pa implementá un maneho konhunto ku tur hende ta benefisiá di dje. Sinembargo no ta e kultura ei tin i su historia ta mas importante ku di otro i p’esei pa Remses bai sinta eiden e ta kere ku e lo no a gusta move den un ambiente asina i e lo preferá traha ku e hende pa kambia nan mentalidat i si nan tin di vota, nan sa pa ken vota. I p’esei el a preferá konsentrá pa krea un komunidat kompartí. Esaki ta un proyekto ku el a kuminsá for di na Kòrsou. Remses ta kòrda tempu el a bai Ulanda, e no a bai ku un estudio pero el a bai komo artista i mester a kuminsá for di abou i laga hende sa ken e ta. E mester a siña hopi i haña hopi eksperensia. I asina el a kuminsá guia talentonan ku ke bai traha den eksterior. Koreógrafonan pa traha ku elementonan ora nan ke bai traha den eksterior pa nan hasi nan mes kreashon i e diferente manera ku koreógrafonan tin. Tin direktor, koreógrafo i unu ku ta djis pone tur hende serka otro. Siña rekonosé ki tipo di kompania bo ta traha kuné. El a traha na La Tentashon huntu ku Segni Bernadina i dor di e éksito aki a sigui implement’e den mas proyekto.

Kultura mas importante

 

Remses a keda desaroyá esei kaminda el a bai China tambe 2 bia i a hasi e mesun elemento i a bai Ulanda bèk i a sigui desaroyá e elemento entre otro den Zomer karnaval huntu ku Jungle Boogy kaminda nan a hasi un ‘lopend dans Teater’. Na 2018 tabatin un presentashon di baile di mucha ku a skor haltu i tabata e promé baile afro karibense di mucha ku e sa di dje. Esei tabata e konfirmashon pa MuisjeMuis ku loke e ta kere den dje, kiko falta i a lanta Passion & Skills. Esei ta krea otro mentalidat kaminda ta haña kultura mas importante i ménos polarisashon. Ta siña konosé otro hende, ta move for di e kultura humano, e mesun herarkia. Ta diferente elemento ku den e proyektonan ku e ta krea ta haña e base. Awor aki e ta besig ku Codarts Dans Academy pa tin un zomer school pa interkambio entre islanan den e akademia. Den e periodo ku ta bini aki e lo kuminsá hasi investigashonnan pa pone esakinan den moveshon. Tambe el a menshoná e grupo Kombinashon Moderno ku tambe el a tuma over di Pietje. I tur esaki ta yuda krea e infrastruktura ku tin di nos mes i nos konosementu pa hasié na nos manera.

 

Idioma komo arte

 

Menshonando artistanan manera Chin Behilia i Ced Ride i e kansionnan i letranan ku nan ta trese, MuisjeMuis ta kere ku mester sòru pa e tipo di letranan i kansionnan ei no bai pèrdí. Palabra ta un instrumento balioso i mira palabra komo e instrumento i atendé di e mesun manera di e spektrum di posibilidat. Na momentu ku mira idioma ku ta usa pa komuniká i ekspresá i us’e komo arte, nos lo bai atendé henteramente otro ora ke konta nos historia.

Karibe ta muchu mas ku Tula, Tambú i Karnaval

 

Remses no ta haña ku ora nos hóbennan ke bai studia arte entre otro na Ulanda ku nan ta bai bon prepará sabiendo kiko nan ke. E ta kere ku e studiantenan no ta haña e guia nesesario riba tereno kultural. Nan mes kultura i esun di Ulanda i kiko esaki ta. Mester komprondé e sistemanan. Nos ta bin di otro sistema i mester bai funshoná den esun di Ulanda. Meskos ku chinesnan ta bai studia e sistema di Kòrsou i lag’e traha na nan fabor. Ulandesnan ta hasi meskos i esei nos tambe mester. Nos mester rekonosé e patronchi di nan sistema pa laga e kos traha na nos bentaha. I no tin infrastruktura ku ta reflehá e hende ku e studiante ei ta, e karakter ku e tin i e balor ku e tin. Te dia di awe e tin di keda kòrda e hendenan ku ora tende Karibe no ta solamente Tula, Tambú i Karnaval. E ta muchu mas tantu ku esei. Remses ta un hende ku strukturalmente a keda kontinuamente ku otro tipo di profundisashon den e sistema di ekspreshon kultural i esei e no ta kita for di dje.

 

 

Teater Nashonal ta algu ku Kòrsou ainda no tin. Remses ta kòrda ku su promé baile tabata den Sentro Pro Arte na 1995. Un teater ta hopi importante, e ta e base, teater ta reflehá e stèm i lucha di komunidat. I den kaso di Remses na Ulanda e tin presentashonnan den teater kontinuamente. Dia 20 di yüni, Remses i su banda a presentá na Festival di Keti Koti na Almere. Siguí pa 26 di yüli pa ‘No Waste Festival’ na Rotterdam-Zuid, un evento ku ta enfoká riba sostenibilidat, desaroyo di talento, i konsientisashon pa resiklahe. Dia 8 di ougùstùs próksimo e presentashon di baile infantil ANOCHI lo estrená durante Festival Boulevard na Den Bosch. Dia 12 di sèptèmber i 6 di desèmber próksimo, Caribbean Day Theatre Festival lo tuma lugá na Theatre Zuidplein Rotterdam, kual ta un plataforma multidisiplinario pa desaroyo artístiko, visibilidat, i interkambio kultural pa e komunidat afrokaribense.

Kolaborá

 

Remses ke invitá tur artista i organisashon ku ke kolaborá, pa tuma kontakto ku Stichting Passion & Skillz riba nan wèpsait www.passion-and-skillz.com, Pidi pa ‘Un Bes’ na tur radio emisora popular i sigui Remses Rafaela riba diferente plataforma di medionan sosial, manera Facebook.com/remses.rafaela i Instagram.com/muisjemuis.

 

LAGA UN KOMENTARIO

Please enter your comment!
Please enter your name here