Hubert Cristina ta konta di nan trabounan
Fundashon Na Kaminda pa Libertat a kumpli su promé lustro. Pa papia tokante di e desaroyo di e organisashon, a sinta huntu ku Hubert Cristina, presidente di Fundashon Na Kaminda pa Libertat.
5 aña di satisfakshon
Hubert Cristina ta splika ku loke tabata mas importante pa nan tabata pa logra informá e pueblo di Kòrsou. Informá e komunidat tokante di asuntunan ku hopi hende no tabata konosé, no solamente den pueblo mes, pero tambe na nivel di minister i parlamentarionan. “Bo por bisa ku nos a logra éksito. E fundashon tin su derecho di eksistensia,” Hubert Cristina ta bisa. Segun e, yegada na e promé lustro ta representá un paso hopi importante pa e fundashon. “Via di komunikadonan i komunikashon ku pueblo, nos a mira ku e orea di e pueblo ta habrí, i ku tin un interes den e temanan ku nos ta trese dilanti.”

Mishon di e fundashon
“Nos mishon ta pa Kòrsou un dia por bira un pais liber i soberano, ku tur e derechonan ku nos tin segun e Karta di Nashonnan Uní, den Kapítulo 11, Artíkulo 73,” Hubert Cristina ta splika. Segun Cristina, Nashonnan Uní ta rekonosé e derecho di pueblonan pa por bira kompletamente independiente, i esei ta hustamente loke e fundashon ta lucha pa alkansá. “Pa logra esei, bo mester mantené bo pueblo informá konstantemente,” e ta agregá. Awor ku Fundashon Na Kaminda pa Libertat a yega su di sinku aña, nan ta nota ku interes di pueblo a krese konsiderablemente. Aparte di prensa tradishonal, e fundashon ta hasi uso di diferente medionan di komunikashon pa keda den kontakto ku komunidat. “Nos por bisa ku pueblo ta hopi interesá; mihó bisa ainda, e pueblo ta hambrá pa informashon,” Cristina ta bisa. Ku bista riba futuro, e fundashon tin komo meta pa, promé ku aña 2030, logra materialisá tur su metanan i sigui fortifiká e konsenshi nashonal tokante e futuro polítiko di Kòrsou.
E Fundashon den 2026
Segun Hubert Cristina, aña pasá un suseso spesífiko a bira e punto di partida pa un movementu nobo den e fundashon. “E situashon ei a buta mi bèl nos hurista, Ellis Davelaar, i nos a yega na e konklushon ku tabata tempu pa traha un karta direktamente pa e polítikonan Ulandes na Den Haag,” Cristina ta bisa.
Den e karta, e fundashon a inkluí diferente punto i argumento tokante e status polítiko di Kòrsou i e derecho di outodeterminashon. E dokumento a keda mandá na Eerste Kamer, Tweede Kamer, e sekretario di estado, Raad van Staten, presidente di Staten, i tambe na diferente lider polítiko na Aruba, Boneiru, Sint Maarten, Ulanda i Kòrsou.
Dos luna despues, e fundashon a risibí un reakshon ofisial riba e karta. Na e momentu ei, Alexandra van Huffelen tabata e sekretario di estado na enkargo. “Ora nos a lesa e kontesta, nos a mira ku tabatin un apertura. Nos tin kontakto ku diferente sektornan polítiko den Den Haag, i despues di e reakshon nos a gradisí i indiká ku nos lo keda pendiente di e proseso,” Cristina ta splika. Sin embargo, e gobièrnu Ulandes a kai, i e proseso a keda interumpí temporalmente. Despues ku un gobièrnu nobo a drenta na poder, e fundashon a manda un karta nobo dia 8 di mart 2026. Segun Cristina, e dokumento nobo ta kontené 19 página di informashon i argumentashon. E kontenido, pa awor, ta konosí solamente pa e fundashon, e promé minister Ulandes Rob Jetten i sekretario di estado.
“Nos no ta permití pa otro hende mira e kontenido ainda. Na momentu ku nos risibí un kontesta ofisial, nos lo publik’é pa komunidat. Prensa di Kòrsou i pueblo di Kòrsou lo por haña konosementu di e kontenido i di e reakshon,” Cristina ta afirmá.
E ta agregá ku, segun e fundashon, pueblo di Kòrsou meresé transparensia tokante e tema aki, pasobra tur e trabou ta keda hasí den interes di e komunidat. E ta bisa preokupá ku e no sa si ta un falta di konosementu òf si Ulanda no ta komprondé kompletamente loke nan mes a skibi anteriormente. Ku e konosementu ku e fundashon tin, hopi di e argumentonan di Ulanda no tabatin ni pia ni kabes. “Nos no tabata satisfecho ku e kontesta ku nos a risibí,” Cristina a konkluí.

Relashon polítiko na Kòrsou
Hubert Cristina ta kontinuá i ta ekspresá ku aktualmente no tin un relashon aktivo entre e fundashon i e sektor polítiko na Kòrsou.
Cristina ta indiká ku riba 8 di aprel 2024, e fundashon a manda un karta na Parlamento di Kòrsou, dirigí na Charetti America-Francisca den su kapasidat komo presidente di Staten. Den e kartanan, e fundashon a pidi pa Parlamento atendé e asuntu di dekolonisashon di Kòrsou na nivel di Nashonnan Uní.
Segun e, e kartanan nunka no a keda kontestá. Mas despues, riba 27 di yüli 2024, un otro karta a keda mandá na mesun Parlamento, pero te ku awe ainda no tin un reakshon ofisial.
“Unabes ku nos ta papia di esaki, ta importante pa rekordá ku e moshon ku a pasa na 2020, kaminda a pidi pa atendé e tema di dekolonisashon,” Cristina ta bisa.
E ta agregá ku e moshon tabata firmá pa diferente parlamentario, partido di oposishon, frakshonnan polítiko i sindikatonan. Segun e, e gobièrnu nunka no a duna ehekushon na loke a keda aprobá.
“Den e koalishon aktual di MFK, tin sinku miembro ku a firma e moshon ei. Pa Fundashon Na Kaminda pa Libertat, esaki no ta nada nobo,” e ta bisa.
Segun Cristina, e problema prinsipal ta ku hopi biaha polítikonan ta bisa un kos, pero despues nan aktua diferente. “Ora bo pasa un moshon, bo mester bai dilanti ku ne. I awor ku nos ta insistí pa atendé e tema, ni si kiera ta duna e rèspèt básiko pa kontestá e kartanan.”

Benefisionan ku Kòrsou lo por logra
Segun Hubert Cristina, si Kòrsou logra alkansá e meta di outodeterminashon i dekolonisashon, e benefishinan lo ta enorme pa e pais i su pueblo.
Cristina ta bisa ku hopi polítiko ta komprondé e mishon di e fundashon. “Nos a bishitá diferente partido polítiko pa duna nan informashon.” Na Nashonnan Uní, Kòrsou tin derecho riba un delegado i un supdelegado, pero apesar di a eksplorá diferente posibilidat pa haña sosten, e fundashon no a risibí esaki. “Polítikonan no ta hasi nada. P’esei nos mester a kuminsá kana nos propio kaminda, sin nan.”
Cristina ta di opinion ku, na momento ku Ulanda duna un reakshon formal na e petishonnan di e fundashon, e liderato polítiko na Willemstad lo mester bai mesa pa evaluá i ehekutá loke a keda stipulá.
E presidente di e fundashon ta enfatisá ku dekolonisashon progresivo ta nifiká ku Ulanda tin e obligashon di kontribuí aktivamente na desaroyo di Kòrsou komo un pais ku ta bai rumbo di nan mas outonomia i soberania. “Esei ta un derecho,” Cristina ta bisa. “Ulanda mester invertí den enseñansa, kultura, ekonomia, finansa i den tur e ministerionan ku un pais mester tin pa goberná nan mes.”
Segun e, e invershonnan ei mester ta sustansial, pasobra na 1954, ora e Statüt di Reino a drenta na vigor, dekolonisashon mester a forma parti di e proseso.
“E Statüt ta kurá di katibu,” Cristina ta afirmá. “Paso e sistema ta tene nos den dependensia i ta kontribuí na pobresa. Nos ta e pais di mas pober den Reino Ulandes.” E ta agregá ku, segun e fundashon, diferente medida ku a keda implementá den pasado no a logra duna e resultadonan ku pueblo tabata spera.

Plannan pa sobrá di 2026
Pa e resto di 2026, Hubert Cristina ta bisa ku e fundashon ta mantené su enfoke prinsipal riba e kontesta ku nan ta sperando for di Ulanda. “Basá riba e kontesta di Ulanda, nos lo sigui planifiká nos siguiente moveshonnan,” Cristina ta splika. “Ora e kontesta yega, nos lo bolbe ainda mas prepará i mas fuerte, paso nos ta dominá e materia.”
E ta indiká ku e fundashon ta sostené nan trabou ku investigashon profundo i dokumentashon históriko. Den e proseso ei, nan ta konta ku apoyo di investigador Disrael Orphelin, kende segun Cristina ta revisá diferente archivo i dokumento pa saka informashon relevante.
“Nos ta bon prepará, i pueblo di Kòrsou por tin seguridat ku Fundashon Na Kaminda pa Libertat lo sigui lucha pa nan derechonan,” e ta bisa.
Cristina ta agregá ku, si e fundashon no haña sosten di sektornan polítiko lokal, nan lo buska otro manera pa eksplorá. “Nashonnan Uní tin stipulá posibilidat pa por bai direktamente serka nan mes. I nos lo invitá CARICOM pa pone Ulanda bou preshon pa hasi loke mester a keda hasi for di 1954.”
Na final di su mensahe, Cristina a enfatisá e dimenshon spiritual ku, segun e, ta guia e fundashon den su trabou. “Tur e trabounan ku nos ta hasi ta bou guia di e Altísimo. E ta duna revelashon, guia i ta habri portanan pa nos,” e ta bisa. E ta será ku un komparashon bíbliko: “Meskos ku Moisés a keda yamá pa guia su pueblo pa e tera primintí, Fundashon Na Kaminda pa Libertat ta sinti ku nan tin un mishon pa guia pueblo di Kòrsou den su lucha pa su futuro.”
Mensahe pa Kòrsou
“Ta ku hopi goso mi ta dirigí mi na pueblo di Kòrsou,” Hubert Cristina ta bisa. Cristina a indiká ku, for di 2023 te ku awe, e fundashon a publiká un total di 104 komunikado pa mantené komunidat informá tokante nan trabou i vishon. “Públikamente, mi ke duna palabranan di gradisimentu na korant EXTRA ku a publiká kada un di e komunikadonan,” e ta bisa. Segun Cristina, e apoyo di EXTRA a hunga un papel importante den e proseso di informá pueblo di Kòrsou i mantené e diálogo públiko bibu tokante e futuro polítiko di e isla.







