’Proyekto IslandLives ta un oportunidat úniko pa nos por siña mas di nos mes historia’
WILLEMSTAD.- “Komo NAAM nos tin un bista basta bon di historia di Kòrsou. Laga nos bisa te e aña 1863. Nos no sa sufisiente te ainda di e periodo promé di 1863. P’esei ta hopi importante ku nos ta partisipá den e proyekto IslandLives, ku lo duna nos mas konosementu di e periodo.” Asina Dimitri Cloose ta bisa den un entrevista ku Extra.
Cloose ta direktor di NAAM (National Archaeological Anthropological Memory Management). E ta splika ku IslandLives ta un proyekto di investigashon históriko-arkeológiko ku ta basá na Universidad Pompeu Fabra (UPF) na Barcelona, Spaña.
E proyekto ta liderá pa profesor Konrad Antczak, i ta investigá bida diario i komèrsio marítimo informal di e hendenan riba e islanan Aruba, Boneiru i Kòrsou den e periodo entre 1634 i 1863.
Na e momentu aki profesor Konrad Antczak ta na Kòrsou ku un grupo arkeólogo di e universidat. Komo partner na Kòrsou Amy Victorina ta partisipá den e proyekto. Victorina ta e úniko arkeólogo yu’i Kòrsou ku ta traha riba nos isla. E ta traha na NAAM i ta splika Extra ku e proyekto ta sumamente importante. “I na mesun momentu hopi interesante komo arkeólogo yu’i Kòrsou. Mi ta konvensí ku e proyekto lo duna nos mas konosemente di nos mes historia.”
Segun e inisiadó di IslandLives, Karibe tabata e lugá kaminda modernidat a nase. ‘Den Karibe imperialismo europeo i kolonialismo kapitalista a krea plantashonnan di suku kruel, trahando riba e forsa di afrikanonan sklavisá. Pero, ainda tin hopi kos ku nos no sa tokante e hendenan ku tabata biba den e sombra di e modernidat aki – leu for di e islanan di sukú i pafó di e plantashonnan. E bidanan lubidá aki ta pidi pa nan konosé.’
Victorina: “E proyekto di arkeologia históriko lo pone lus riba bida diario di hendenan riba e islanan di Aruba, Kòrsou i Boneiru, i ta mustra kon nan a forma nan propio manera úniko di modernidat. Nos ke trese un kolekshon riku di historianan nobo tokante nos pasado, basá riba investigashon sientífiko di último generashon i investigashonnan arkeológiko i históriko ku nos ekipo i partnernan ta hasi riba e islanan ABC.”
Pa e proyekto te ainda a hasi investigashon arkeológiko den área di Christoffelberg. “Den esaki nos tin un bon koperashon ku Carmabi”, Victorina ta splika. Investigashon arkeológiko ta emfoká riba artefaktonan manera pòtnan, moneda, hèrmèntnan i resto di tayó ets., wesu di hende i animal i tambe restu di kuminda. Tin hopi kos ku por duna nos un mihó bisti riba nos historia. Segun Victorina ‘nos tin un idea kon nos komunidat 200 òf 300 aña pasá a biba, pero esaki ta basá riba idea, e ta skirbi den hopi bukinan. Pero si bo ta hasi investigashon arkeológiko bo ta haña prueba. E pruebanan por kambia nos idea. Esaki ta hopi interesante i den bes en kuando emoshonante.”
Segun Victorina e investigashon ta dura kuater aña largu. “Pa nos komo Kòrsou esaki ta un oportunidat hopi grandi pa siña mas di nos mes historia. Mi ta sigur ku nos lo informá pueblo den e siguiente añanan tokante e resultadonan di e investigashon históriko.”







