Viktoria pa Boneiru
KRALENDIJK — Gobièrnu Hulandes no a hasi sufisiente pa protehá e habitantenan di Boneiru di e efektonan di kambio di klima. Tambe nan ta keda diskriminá kompará ku residentenan di e parti Europeo di Hulanda. Esaki tabata e sentensia di Korte na Den Haag djárason atardi den e kaso ku organisashon ambiental Greenpeace i un grupo di habitante di Boneiru a entamá kontra Gobièrnu. Den práktika esaki ta nifiká ku Gobièrnu mester tuma pasonan adishonal den e lucha kontra kambio di klima. Por ehèmpel mester traha un plan pa 2030 pa protehá e Bonerianonan di subida di nivel di laman, pèrdida di refnan di koral i otro konsekuensianan di kambio di klima. Hulanda tambe mester hasi mas pa kombatí emishon di gasnan di efekto invernadero, e kousa prinsipal di kambio di klima. E lei ta stipulá kaba ku Hulanda tin komo meta pa yega nèt-zero emishon di CO2 pa aña 2050. Korte ta kere ku Gobièrnu mester establesé metanan interino vinkulante pa sigurá ku ta logra e meta akí realmente. Hulanda aktualmente tin komo meta pa redusí e emishon di gasnan di efekto invernadero ku 55 porshento pa 2030, kompará ku e nivelnan di 1990. Esaki ta un meta Pa añanan, Agensia di Evaluashon di Medio Ambiente di Hulanda a konkluí ku e probabilidat ku Hulanda lo logra e meta aki ta hopi improbabel. Sinembargo, esaki no tabatin konsekuensia hurídiko, komo ku lei tabata referí na dje komo un meta. E sentensia akí lo obligá Gabinete pa tuma akshon. Diesocho luna Korte awor ta ordená Gobièrnu pa presentá metanan obligatorio denter di 18 luna. E metanan akí mester pèrkurá pa Hulanda kontribuí na akuerdonan internashonal. Por ehèmpel, na 2015 paisnan a bai di akuerdo den e akuerdo di klima di Paris pa limitá oumento di temperatura mundial na no mas ku 2 grado Celsius i preferiblemente 1.5 grado. Minister saliente Hermans di Klima i Kresementu Bèrdè: “Korte a emití un sentensia fuerte awe ku ta importante pa e residentenan di Boneiru i Hulanda. Mi koleganan di Infrastruktura i Maneho di Awa i Ministerio di Interior i Relashonnan den Reino, lo studia promé e sentensia kuidadosamente i pronto lo emití un kontesta supstansial inisial.” Ménos bon protehá “Mi ta mir’é di bèrdat komo un triunfo pa Greenpeace,” Laura Burgers, un abogado na Universidat di Amsterdam, ta bisa. “I sigur tambe pa pueblo di Boneiru. E kos di mas importante pa nan lo ta ku Korte a establesé di bèrdat ku tin diskriminashon aki.” Segun Korte, Gobièrnu Hulandes a sup protehá hende riba e islanan di e efektonan di kambio di klima. Konkretamente esaki ta nifiká ku mester traha un plan pa protehá hende mihó. Por ehèmpel dor di restorá mondinan di pal’i mangel. E plan aki mester drenta na vigor for di 2030. Un gabinete siguiente tambe lo tin ménos espasio pa su maneho di klima. E lo mester establesé metanan vinkulante. “Implísitamente, esei tambe ta nifiká hasi e reglanan mas fuerte,” Burgers ta bisa. Desigualdat Pa hopi Boneriano, e kaso di klima akí ta kuadra sin problema den un patronchi mas amplio, un otro área di maneho den kua Hulanda ta fayando pa kumpli ku su deber pa ku e islanan Karibense. Informenan i atvertensianan anterior a aparesé kaba tokante supsistensia, protekshon sosial, pobresa i status hurídiko desigual. Ombudsman Nashonal a haña strkturalmente ta trata residentenan di Karibe Hulandes pió ku na Hulanda i ku e desigualdat akí muchu biá ta hustifiká dor di e argumento ku e situashon ta simplemente diferente. Pa hopi residente, e desishon di djárason no ta sinti manera notisia, sino mas bien un rekonosementu di nan realidat diario. Hopi biá ta menshoná supsistensia komo e ehèmpel mas impreshonante. Esnan ku ta pèrdè trabou ta haña nan mes lihé den difikultat finansiero. Redanan di seguridat sosial ta limitá i derechonan laboral ta keda atras. Ta hasi estudionan i promesanan den suseshon rápido. Ku Korte ta konfrontando Hulanda ku e echonan ta importante, pero tin tiki konfiansa ku esaki lo kondusí lihé na mehorashon real. E buraku entre polítika i bida diario, tabata muchu grandi pa muchu tempu. Avanse enorme Marieke Vellekoop, direktor di Greenpeace Hulanda, ta yama e sentensia un avanse enorme. “Hendenan na Boneiru porfin ta haña rekonosementu ku Gobièrnu ta diskriminá nan i mester protehá nan di kalor ekstremo i nivel di laman ku ta subi. Esaki ta nifiká ku mester baha e emishon di gasnan di efekto invernadero di Hulanda muchu mas lihé.” Segun e direktor, mester trata e sentensia akí djárason anochi den e reunion di Gabinete di Gobièrnu di koalishon. Kaso di urgensia Esaki sigur no tabata e promé demanda relashoná ku klima. Na 2019, Gobièrnu Hulandes a pèrdè kontra e organisashon ambiental Urgenda. Hues a dikta ku Hulanda mester a redusí su emishon di CO2 mas leu ku a plania na 2020. Frekuentemente Greenpeace a referí na e resultado akí den e kaso di Boneiru. Na 2024, Korte Europeo di Derechonan Humano a dikta ku Suisa mester a hasi mas pa kombatí kambio di klima pa protehá hende di su konsekuensianan. Aña pasá, Korte Internashonal di Hustisia na Den Haag a rekomendá pa paisnan protehá nan siudadanonan dor di kombatí kambio di klima.







