Edishon Di Imprenta

Gobièrnu tormentando nos penshonadonan

Komparti:

Remitido

Artíkulo 7 insiso 3 di e lei di penshun di AOV ta stipulá ku adaptashon di e penshun ta sosodé riba di e promé dia di e aña kalendario (1 di yanüari)  di e aña ku ta sigui teniendo kuenta ku kresementu ekonómiko real kalkulá a base di e periodo di luna ougùstùs  di e aña anterior pa luna di ougùstùs di e aña koriente. Si bo wak e manera e lei ta stipulá bo por konkluí ku e último 5 añanan tabatin kresementu ekonómiko real den kada aña riba su mes pues mester paga indeksashon riba e penshun di AOV. Promé a bisa ku no por kalkulá di ougùstùs pa ougùstùs, despues a resultá ku si por hasié i SVB a hasi e kalkulashonnan. Minister di Finansa i su konseheronan tin un argumentashon pa no paga indeksashon ku ta bai kontra di  e lei. E argumentashon di nan ta bisa ku si bo wak e desaroyo di nos ekonomia  e último dies añanan i bo konta tur huntu bo ta yega na  un promedio di kresementu ekonómiko negativo di 7%. Penshonadonan ta di opinion ku promedio bo por usa  ora ta trata di leinan fiskal, ora di por ehèmpel impuesto pero no ora  ta trata di leinan sosial. Pues e asuntu di usa promedio pa bisa ku no ta tin kresementu ekonómiko no ta kuadra den e kaso aki. E lei ta bisa klaramente ku bo tin ku kont’é di aña pa aña i no tur huntu despues saka un promedio. E lei ta kla den esaki. Esaki gobièrnu, lesa Minister di Finansa ta usa komo base pa bisa ku tin diferensia den interpretashon di e lei di kua penshonadonan ta bisa ku no ta bèrdat. Nan ta kreando konfushon tokante interpretashon di e lei. Es mas Minister di SOAW klaramente a sali públikamente  bisa ku mester kumpli ku lei i ku e ta respetá e derechi di indeksashon di AOV pa e penshonadonan. Esaki a krea un situashon kaminda tin dos ponensia  di parti gobièrnu, motibu ku a pone ku Minister presidente alabes Minister di asuntunan general riba petishon di penshonadonan a tuma e asuntu over huntu ku su konseheronan pa wak kon ta solushoná e asuntu. Minister  presidente lo presentá e dos senarionan aki na algun instansia ku mester duna nan konseho riba e asuntu manera Banko Sentral, CFT, departamento hurídiko i Raad van Advies pa despues tuma un desishon.

Proposishon di gobièrnu kontra proposishon na nòmber di penshonadonan di nos pais

Minister di finansa ta proponé un oumentu di penshun di AOV basa riba pèrdida di forsa di kompra ku segun gobièrnu tabata 23%. Gobièrnu ke duna 12% na 2026 (hasi e penshun 970 xcg) pa despues na 2027 subié ku 7% i despues ku 2% na 2028 i ku 2% i na 2029 .

Esaki ta un deseo di gobièrnu pa kompensá pèrdida di forsa di kompra pero ku NO ta para den ningun lei gewon ta un deseo di gobièrnu. Penshonadonan di nan banda ta splika ku si bo kumpli ku lei i indeksá e penshun ,si bo konta tur e porsentahenan di kresementu ekonómiko pa kada aña ku a pasa di 2021 pa 2025 e penshonado tin derechi riba un penshun di 1086 xcg pa 1 di yanüari 2026. Pues penshonadonan ta eksihí pa e penshun pa promé di yanüari mester ta 1086 xcg ku ta 116 xcg mas ku lo ke gobièrnu ta ofres’é. E asuntu  ku  gobièrnu ke duna un bónùs èkstra di 500 xcg na un grupo si i otro no nos ta konsider’é un deskriminashon  i un sistema pa krea divishon bou di e penshonadonan.

 

No spanta penshonadonan ku schommelfonds SVB ta kibra si paga indeksashon

Schommelfonds ta un fondo ku SVB ta manehá. Ora sobra sèn for di e shete fondonan ku pa lei SVB ta manehá,  ta hinka e sèn aki den un fondo apart (Schommelfonds) e fondo aki ta yuda kubri posibel défisit di un di e otro fondonan, i no di AOV so. Gobièrnu ta argumentá ku si paga indeksashon na e penshonadonan, e schommelfonds lo tin défisit algun aña ku no ta responsabel.  E senario ku SVB huntu ku gobièrnu ta pinta, ta si bo keda ku e mesun entradanan  aktual i si no hasi ehersisio pa drecha entradanan di SVB. Pero gobièrnu mes, komunidat i diferente persona i instansianan a bin ku rekomendashonnan, ku por hasi pa sòru pe fondo di AOV  haña mas entrada tantu aworakí komo a largu plaso pues si gobièrnu  hasi su trabou, e senario ku nan  ta pinta, lo no manifestá. Nos ke bisa tambe ku e asuntu di problema ku schommelfonds ta kibra no ta promé biaha ta fo’i tempu di Bebe Rojer nan aki 20 aña pasa te mesun historia ta ser usá. Gobièrnu tin ku kumpli ku lei  i hasi ehersisio aworakí i na largu plaso pa sòru pe entradanan di e fondo di AOV subi.

Kon sigui

Union di Penshonadonan a trese nan posishon dilanti esta ku mester kumpli ku lei i a entregá nan petishon ofishal ku nan kalkulashonnan na  konseheronan di Minister Presidente. SVB a hasi su kalkulashonnan basá riba e proposishonnan di tantu penshonadonan komo esun di Minister di Finansa. Esakinan lo ser presentá na diferente instansia manera Banko sentral, CFT, departamento hurídiko di Gobièrnu pa konseho, pa despues Minister presidente komo minister di asuntunan general tuma un desishon. E trayekto aki lo tuma dos pa tres siman pa despues gobièrnu tuma un desishon final.

Penshun lo subi pa 1 di yanüari 2026

Punto di salida penshonadonan pero di gobièrnu tambe ta ku e penshun mester subi  pa promé di yanüari 2026. E diskushon ta e sistema òf mihó bisa e base ku lo ser usa pa e subida. Penshonadonan ta Sali for di e prinsipio, ku mester apliká lei. Gobièrnu, Min. Fin.ta sali, for di e prinsipio, ku nan ke kompensá forsa di kompra pero den kuater fase ku no ta pará den lei.

Ban spera kiko e desishon final di Minister presidènt lo ta.

 

Union pa Penshonadonan

Artíkulonan relashoná

Laga un komentario