Suavisashon di moratorio promé paso den bon direkshon
WILLEMSTAD.- “Pa garantisá ku kresementu ekonómiko di Kòrsou ta sostenibel, ta nesesario ku ta implementá maneho adishonal, partikularmente pa realisá reforma di merkado laboral, den finansa públiko i pa krea resiliensia ekonómiko”. Kòrsou mester aselerá reformanan struktural pa prepará pa e insertidumbrenan kontinuo na nivel mundial i e riesgonan kresiente ku kambio di klima ta trese kuné, presidente di Banko Sentral di Kòrsou i St. Maarten (CBCS), Richard Doornbosch, ta bisa durante presentashon di e proyekshonnan ekonómiko pa luna di yüni 2025.
Un área klave di atenshon, segun Doornbosch, ta e merkado laboral. Kòrsou lo benefisiá di invershonnan mas grandi den su kapital humano, no solamente den edukashon formal pero tambe via programanan di formashon pa adulto i kurso práktiko pa esnan ku ta traha kaba. “Dor di fortalesé kapital humano, ta redusí e desigualdat entre demanda i oferta riba merkado laboral i asina permití mas hende benefisiá di kresementu ekonómiko pa medio di oportunidatnan di trabou mas grandi”, Doornbosch a splika.
Komo un isla ku un ekonomia chikí Kòrsou ta enfrentá limitashonnan den desaroyá i retené abilidatnan spesialisá. Esaki ta hasi e ròl di forsa labor estranhero den sierto sektornan algu krítiko. “E prosesonan aktual pa atraé trahadónan estranhero hopi bia ta kompliká i ta tuma hopi tempu, loke ta afektá e klima empresarial di forma negativo debí ku ta fomentá empleo ilegal i kresementu di e sektor informal, loke ta mina e base di impuesto i sistemanan di seguridat sosial”, Doornbosch a señalá.
Reforma di e prosesonan pa yega na un pèrmit di trabou, spesialmente den áreanan kaminda tin falta di abilidat spesialisá i spesífiko ta krusial. “E resien suavisashon di e moratorio di pèrmit di trabou pa trahadónan estranhero den sektornan spesífiko ku ta enfrentá skarsedat di urgente di trahadó, spesífikamente den sektornan di konstrukshon i hospitalidat, ta un paso den bon direkshon”, Doornbosch a sigui bisa.
Mas aleu e presidente di CBCS a enfatisá e ròl krítiko di sostenibilidat fiskal pa duna empuhe na kresementu riba término mediano. En partikular el a pone énfasis riba e urgensia di refinansiamentu di e fiansanan ku Kòrsou a risibí di Hulanda, ku ta bai madurá na òktober 2025. “Mirando e limitashonnan fiskal aktual, pago kompletu di e fiansanan akí no ta posibel, loke ta hasié nesesario pa negoshá kondishonnan di refinansiamentu”, Doornbosch a deklará.
Sinembargo, mester diseñá kondishonnan di refinansiamentu ku e koutela nesesario. “Simplemente refinansiá e debe sin un plan di pago kla definí i sostenibel ta krea riesgo di oumento di e peso di debe i asina pone un preshon indebido riba futuro generashonnan. Ademas, kondishonnan di refinansiamentu mas estrikto por hisa gastunan di fiansa i limitá e kapasidat di gobièrnu pa konstruí reservanan fiskal nesesario pa apsorbé shòknan den futuro,”
Ademas, Doornbosch a urgi gobièrnu pa atendé ku retonan struktural riba término largu ku ta menasá finansa públiko, manera kambionan demográfiko di e poblashon ku ta bira mas bieu. E kambionan aki ta pone preshon kresiente riba sistemanan di kuido di salú i seguro sosial, loke por kondusí na un peso fiskal ku no ta sostenibel. “Reformanan integral den e áreanan aki lo ta esensial. Mirando e kompleksidat i sensibilidat di e reformanan aki, ta krusial ku ‘stakeholder’nan klave ta komprometé nan mes pa desaroyá i implementá solushonnan efektivo, ekitativo i sostenibel”, Doornbosch ta finalisá bisando.
Foto:
...Richard Doornbosch...




Laga un komentario