Edishon Di Imprenta

Seri di fragmentonan Akuerdo Gobernashon MFK/PNP 2021-2025 (25)

Komparti:

Den EXTRA su afan pa sigui informá komunidat i pa e aspekto di transparensia, entrante awe lo inisiá un un seri di artíkulo ku fragmentonan for di e Akuerdo di Gobernashon MFK/PNP pa e periodo di gobernashon 2021-2025. Aspektonan importante ku tin influensia riba desaroyo di tur tereno ku ta afektá di un forma òf otro henter e komunidat di Kòrsou. Un pueblo bon informá por opiná.

 (Teksto saka for di Akuerdo di Gobernashon MFK/PNP)

 

Seri 25 Kompetensia

Pa por garantisá un variashon di kalidat di produktonan i servisionan na un preis kompetitivo na e siudadania di Kòrsou, un scan lo wòrdu hasi den kada sektor. E gobièrnu aki ke realisá no solamente un kontenementu di e tasa di inflashon pero tambe ke baha e tasa di preis (“preispeil”) riba e merkado doméstiko. Tur kostonan adishonal (“toeslagen”) den komponentenan di produkto o servisio lo ser revisá. Tur brènch kaminda ku no tin kompetensia, pues sea tin monopolio o oligopolio en prinsipio lo wòrdu regulá. Maneho di preis lo bira un instrumento fundamental den bahada di kosto di bida na Kòrsou. Den e sektornan ku no tin kompetensia, asta si ta trata kompanianan di gobièrnu, resultado di estudionan lo determiná si lo habri merkado pa hasi kompetensia posibel. Funshonamentu di Fair Trade Authority Curaçao (FTAC) lo tin ku bira mas visibel i efektivo.

Tambe lo introdusí un maneho di diferensiashon di preis den markanan pa por realisá bahada di preis miéntras ku e konsumidó mes por determiná e kalidat di produkto ku e lo ke page p’e.

E Gobièrnu aki ku ta di pueblo, lo traha huntu ku e pueblo, na moda ku e pueblo por paga e preis o tarifa mas kompetitivo posibel pa un produkto o servisio.

 

Komersio

E general e Gobièrnu aki kier mira un komersio den su totalidat riba e isla. Un komersio fuerte i revitalisá. Gobièrnu ta konsiente ku Covid-19 a kibra i pone na peliger hopi negoshi na Kòrsou. Den e kuadro aki lo aserka e situashon pa determiná si por hasi posibel pa negoshinan afektá pero ku ainda ta viabel, por rekuperá i evitá un klousura o bankarota. Komo sosten lo studia e siguiente dos posibilidatnan, esta:


  • Na momentu ku bankonan hisa nan medidanan i ahustá i normalisá nan kondishonnan bek, por spera un subida di un gran kantidat di no- kumplimentu ku fiansanan den e portafolio otorgá dor di bankonan komersial ku konsekuensia pa tantu e negoshinan komo pa e bankonan. Konsiderando e situashon aki lo studia e posibilidat pa introdusí reformanan pa por dil ku insolvensia i eventual un kuadro pa suavisá o trese un solushon pa debenan o fiansa ku no por kumpli kuné. Di e forma aki por realisá un rekuperashon di e krísis mas lihé;


  • Pa determiná faktibilidat huntu ku aktornan den sektor priva kon lo por restrukturá i re- kapitalisá nan balansa (balance sheet);


  • Introdukshon di “Wet Homologatie Onderhands Akkoord (WHOA)”. E lei aki ta hasi posibel ku por yuda empresanan ku tin hopi debe i ta kore e riesgo di bai fayit, pero ku ainda tin rason di eksistensia. Dor di re- organisá nan debenan nan por sigui operá. Hasta empresanan ku tin tiki chèns di sobrebibensia tin bentaha ku WHOA, paso sin bai fayit nan por stòp.



Tambe lo konsiderá introdukshon di diferente programa di stimulashon, diferensia pa area (p.e. pa sentro di siudat) o brènch o p.e. gruponan di trahadó di enfoke, pa fortifiká sierto brènchnan di komersio na Kòrsou.

 

Eksportashon

Banda di subi produkshon di pais, eksportashon ta forma e otro punto di lansa. Pa kuminsá lo tin ku ‘streamline’ estadístika di eksportashon basa riba e sistema di harmonisashon (CBS), di balansa di kuenta koriente (CBCS) i di World Trade Centre. Un maneho i strategia dirigí i práktiko tin ku wòrdu formulá ku ‘targets’ di kresementu stipulá riba un base anual. E maneho aki mester ta derivá di e maneho di komersio internashonal teniendo en kuenta ku e maneho industrial. Diferente programa i insentivá lo wòrdu desaroyá pa hasi posibel e kambio di status quo di nos under-performance di eksportashon durante último añanan.

E gobièrnu aki ta ambishoná un kambio den aserkamentu di hasi negoshi di “inward” pa “outward looking” teniendo en kuenta e nivel di gastunan i aksesibilidat na nos faktornan di produkshon. Den e kuadro aki lo utilisá e.o. tarifanan di importashon, kuota, supsidio di eksportashon o produkshon komo instrumentonan di maneho pa stimulá eksportashon (i preisnan lokal) i no komo fuente pa generá entrada pa gobièrnu.

Determinashon di paisnan komo partner di komersio lo hunga un ròl importante den maneho ekonómiko eksterior. Den e maneho aki tambe ta fit promoshon i atkisishon di invershon. Lo desaroyá un strategia dirigí i konsentrá pa atrakshon di invershon for di estranheria (FDI). E ‘netwerk’ di “atache” komersial den e diferente embahadanan Hulandes lo wòrdu utilisá maksimalmente pa realisashon di e manehonan menshoná. Den e kuadro aki CINEX lo wòrdu restrukturá i fortalesé pa por kumpli ku realisashon di e manehonan ariba menshoná.

 

‘Entrepeneurship’

Sektor priva ta e provedó mayó di empleo. Pa por krea e kantidat grandi di kuponan di trabou nesesario, Gobièrnu lo fungi komo fasilitadó i dunadó di guia i direkshon pa fortifiká sektor priva. Pues lo no spar ni esfuerso ni rekurso pa realisá un sektor komersial vibrante.

Atenshon speshal lo wòrdu duna na desaroyo di empresanan mikro, chikí i mediano. Den e kuadro aki lo trata na saka e aktividatnan ekonómiko aki for di e sektor gris pa e sektor formal. Unabes formalisá, partisipantenan lo por hasi uso di un skala di insentivonan, programanan (finansiero) pa por kristalisá i fortifiká nan empresanan.

Korpodeko lo hunga un ròl importante den desaroyo di e sektor en kestion. Programanan pa proveé “seed capital”, “venture capital” i kisas “mezanine loans” lo tin ku bira posibel pa e sektor en kestion. Tambe lo desaroyá diferente programanan dirigí pa desaroyo di sierto sektor o brènchnan ekonómiko.

Pa kompanianan mediano i mas grandi lo eksplorá partisipashon den tur programa eksistente na Oropa. Meta di Gobièrnu ta pa realisá un rekuperashon aselerá i logra un ekonomia resiliente konsiderando e impakto di e Pandemia.

 

Inovashon

Gobièrnu ta konsiente di e eskala chikí di nos isla. Pa por kompetí na nivel mundial, lo studia i hasi posibel aksesibilidat na tur entidat den eksterior pa por realisá inovashon (spesialisá) di tur partisipante den nos ekonomia doméstiko irespekto e sektor. Programanan pa kofinansiá e prosesonan nesesario tambe lo tin ku wòrdu hasi posibel. Tur esakinan tin ku tuma lugá komo parti di un maneho di inovashon riba un base sentralisá. Tambe Gobièrnu lo purba na haña sentronan di konosementu establesé na Kòrsou pa sirbi ekonomia lokal i tambe paisnan regional. Lo determiná si ta faktibel pa huntu ku universidat(nan) lokal introdusí programanan di investigashon i desaroyo (R&D) na benefisio di aktornan den ekonomia lokal.

 

Efisiensia di Sektor Públiko

Den e ròl di fasilitadó, un estudio integral lo wòrdu hasi di tur pèrmit eksistente riba nan efektividat, durashon i forma di otorgashon. Aparte di e leinan ku eventualmente tin ku wòrdu adaptá i modernisá, e totalidat di prosesonan lo wòrdu digitalisá i un periodo máksimo pa e pèrmit wòrdu otorgá lo wòrdu stimulá, esta si e la kumpli ku tur rekisito i ta kompletu, sino esaki lo wòrdu konsiderá otorgá. Tambe lo bin un ”inhaalslag” pa e pèrmitnan pidi pa mas ku seis luna.

Kumplimentu ku e leinan ekonómiko revisá tambe lo ser ehekutá den un forma digitalisá. Evaluashon di e kuadro nobo aki lo tin ku tuma lugá dentro di un periodo respetá despues di implementashon.

 

Seri 26 Privatisashon o Partisipashon den Kompanianan di Gobièrnu

Artíkulonan relashoná

Laga un komentario