Edishon Di Imprenta

Yung: ‘Ken ta paga komunidat su ‘money earned’ bèk

Komparti:

‘Lessons learned’ pa CBCS pero

WILLEMSTAD.- Masha bunita pa Banko Sentral di Kòrsou i St. Maarten (CBCS) papia di “lessons learned” den kaso di GiroBank, pero ta “lessons learned” pa CBCS. Pero pa Kòrsou kiko e rapòrt di Deloitte ta bisa nos, parlamentario pa MFK, Ramon Yung ta puntra.

E ta mustra ku realidat ta ku komunidat a pèrdè 267 mion florin ku e “lessons learned” pa CBCS. “Ku tur e salario di míles di florin ku nan ta kobra, nan tin kurashi tambe sali bisa ku mester subi salario máksimo pa direktornan di CBCS. Ban serio.”

Komo ehèmpel Yung ta bisa ku Ersilia De Lanooy tabata den Giro CBCS komo supervisor ganando yen sèn plùs bónus, plaka di fakansi  i Dios sa kiko mas. “Anto ta bisa ta “lessons learned” pa CBCS?”

Ken ta responsabel, ta e pregunta kardinal pa Yung ta ainda riba mesa. “Tempu mi tabata kliente di Giro mi a depositá mi konfiansa den e banko pasobra CBCS a bisa ku e tin hende den e banko ta supervisá, pero aworakí ta papia di ‘lessons learned’? Ta 567 mion florin komunidat  pèrdè ku Giro, pero niun hende ta responsabel.”

Mas aleu Yung ta bisa ku CBCS ta indiká ku a aserká abogadonan eksterno ku a indiká ku no tin nesesidat pa  entregá mas keho den kaso di Giro. “Esaki ta motibu pa mi puntra Minister di Hustisia si el a chèk si ministerio públiko ta disponé di personal profeshonal pa por hasi e investigashon a base di e keho ku CBCS a bisa den parlamento ku nan a entregá. Si esaki no ta e kaso Yung ta pidi e minister pa manda buska e personal pa hasi e investigashon i ministerio Públiko hiba e kaso dilanti i esnan responsabel pa e debakel di Giro sinta riba nan blarnan.

Otro pregunta ku Yung tin ta riba kapasidat di CBCS mes. “Ta papia di ‘lessons Learned’, esaki ta nifiká ku CBCS no tabatin kapasidat i personal kalifiká pa por hasi e trabou ku nan komo instituto finansiero mas haltu di pais mester por hasi.”

E ta sigui bisa: “Unda e ‘money earned’ pa komunidat a keda. Pasobra ta 267 mion ku CBCS mester a duna Giro na eksonerashon pa Giro Settlement Holding (GSH) por a tuma e propiedatnan miéntras komunidat tin ku paga ku oumento di ‘license fee’ di 0,5 porshento.”

Segun e parlamentario ainda tin 30 èks kliente di e banko ku no sa kiko ta bai pasa ku nan sèn pasobra ora GSH kaba di kobra nan ta bai haña apénas 10 porshento di nan sèn. “10 porshento ku 300 mion ta 30 mion pues ta keda 270 mion ku niun hende sa unda ta bai saka e sèn aki pa paga e 30 klientenan.”

Yung ta reakshoná despues di a tuma nota komunikado di CBCS bisando ku motivá pa rapòrt di Deloitte di 21 yüli 2023, a analisá i identifiká loke por siña for di e investigashon i a implementá medidanan nesesario. “Lessons learned” ta splika e lèsnan mas importante ku CBCS a saka for di e kaso.

Por ehèmpel, na komienso di 2021, CBCS a implementá algun kambio radikal den su estilo di supervishon. Awor, e supervishon ta mas dirigí i intrusivo. Ku e aserkamentu nobo akí, e defisiensianan ku un instituto tin por ser koregí rápidamente, pa mas pronto posibel e instituto bolbe operá na harmonia ku lei i regulashon, di manera ku su klientenan i komunidat en general lo sinti ménos efekto negativo posibel.

Tambe, CBCS a adoptá un aserkamentu proaktivo en bes di reaktivo. Esei ta nifiká ku awor, na lugá di warda te ora un instituto violá un lei, ta intervení asina ripará ku e riesgo di un violashon di lei a oumentá.

Pa e aserkamentu nobo akí por ta eksitoso, e normanan di supervishon mester ta aktualisá, riguroso i ankrá den lei i regulashon. Pa logra esei, CBCS ta implementá un programa di mas aña pa elevá e lei i regulashonnan di Kòrsou i Sint Maarten riba tereno di supervishon, pa nan por ta na nivel di e normanan internashonal.

Banda di e kambionan general akí riba tereno di supervishon, e informe ta detayá algun lès spesífiko relashoná ku e trayekto di benta di akshon, e supervishon aktual, intervenshon, i mantenshon di regla.

Por último, e informe ta menshoná ku tin mester di mas ekspertisio riba tereno di krímen finansiero, entre otro, pa por hasi investigashon forénsiko. Motivá pa e rapòrt, CBCS a pidi hurista (penal) eksterno nan opinion tokante si mester hasi mas denunsia.

Konsiderando e denunsiánan hasí kaba, e huristanan a konsehá ku no ta nesesario pa hasi mas denunsia i CBCS a disidí di sigui e konseho akí.

 

Foto:

...Ramon Yung...

Artíkulonan relashoná

Laga un komentario