Edishon Di Imprenta

Rei den Mei; rei palabra i dicho den mei minüt

Komparti:

Saffira i Renaud Hendrik;

Rei den Mei ta un wega di mesa di Kòrsou, kreá ku orguyo pa dos yu di Kòrsou: Renaud i Saffira Hendrik. E pareha aki, a nase i biba na Kòrsou, promé ku nan parti pa Ulanda den 2011 pa persiguí nan estudio. Renaud a studia Kímika na Universiteit Leiden, miéntras ku Saffira a sigui Sociale Pedagogisch Hulpverlening, di kual e ta praktiká den e área di kuido di mucha. Aunke nan bida profeshonal a forma den un ambiente Europeo, Kòrsou semper a keda yamativo pa nan bini bèk, un sintimentu ku ta bira mas fuerte kada biaha ku nan bishitá e isla. Na e momento aki nan no ta kla pa regresá e isla, pero dor di krea proyektonan manera Rei den Mei nan ta keda konektá ku e isla i e kultura.

Rei den Mei
Rei den Mei ta un wega ku un estilo paresido na 30 Seconds. Renaud ta konta ku e idea a nase den un enkuentro familiar. Durante e anochi ei, nan a kuminsá hunga 30 Seconds, pero den Ulandes. Ora un hende ta splika un palabra den un idioma straño, bo tin e tendensia natural pa kambia bai bo lenga nativo, kual ta Papiamentu. Asina, aunke ku e karchinan tabata na Ulandes, e splikashonnan mes tabata sali den nos propio idioma. Hungando, un miembro di famia a trese un komentario: “Ei, nos mester tin un 30 Seconds na Papiamentu!” Renaud i Saffira, ku tur dos ta konsiderá nan mes kreativo i inovativo den e terminologia di empresario, a kue e idea tene inmediatamente. Ora nan a yega kas, nan a sinta i kuminsá kolektá tur palabra na Papiamentu ku por a bin na nan mente.

 

Djis imaginá; 2400 palabra

 

“Bo por imaginá 2.400 palabra, esei ta hopi palabra,” Renaud ta bisa ku un sonrisa. Nan a kuminsá ku diferente palabra manera bolònbònchi, mèkèmèkè, buladeifi, lisimbein, i hopi mas. Renaud a asta buska informashon riba e página di Nos Pais. Unabes ku nan a kompilá e lista grandi, nan a kuminsá meskla palabra, kategorisá, i di e manera ei nan a yega serka nan meta, i a  krea 240 karta pa forma e wega kompletu.

E proseso pa e proyekto

 

Renaud ta sigui bisa: “Nos a kuminsá den mart 2025 i a terminá mas o ménos rònt òktober.” Durante e lunanan ei, hopi kos a sosodé. Diseño a keda mandá, mester a kambia e; i manera ta pasa ku tur proyekto kreativo, ora bo ta den e proseso, bo por lubidá sierto detaye.

Nan a kuminsá ku e título Rei mas palabra den mei sekònde, pero mas lat nan a realisá, ku e idea ei tabata simplemente imposibel, nan a konta chistoso. Asina e título a kambia pa Rei den Mei. Nan a kuminsá ku e kartanan promé, i despues a pasa pa e diseño di e bòrchi di e wega, kaminda kada stap ta representá algu konosí di Kòrsou, sea piska, pastechi, kenepa, batido, landhuis, i hopi otro símbolo lokal.

 

Kon bo tin ku hunga Rei den Mei

E wega ta un kombinashon di un bòrchi, ritmo i kreatividat. Bo ta kuminsá na salida, ku un oloshi ku ta duna bo 30 sekònde, i un dou ku tin e number 0, 1 i 2. Ademas, tin un wega di memoria i fichonan di diferente koló. Rei den Mei mester keda hungá ku un mínimo tres hende.

Ora bo tira e dou, por ehèmpel si e kai riba dos, e tim kontrario ta bòltu e oloshi. Den e 30 sekònde ei, bo ta kue un karta i mester deskribí e palabra riba dje sin mustra i bisa e palabra mes. Bo por usa señal, òf splikashonnan kreativo. E wega ta pa pa stimulá nos hendenan pa pensa, imaginá, i amplia nos konosementu.

 

Reforsá nos idioma i kultura

 

Tur palabra a keda skohé ku e intenshon pa reforsá nos idioma i kultura, pero tambe pa laga e hendenan pensa, i e kos mas importante, pa pasa dushi den nos mes idioma. “Por ehèmpel, hopi hende no sa ku “supositorio” ta “zetpil”, i ora e wega kaba, e ta kreá e oportunidat pa bo bai buska i deskubrí mas di nos idioma Papiamentu,” Renaud ta bisa.

E ta sigui splika pa medio di un ehèmpel kon pa hunga e wega: porta bo a tira 2 ku bo dou, for di e 5 kartanan, bo a menshoná 4. E kantidat di bou bo mester kita for di e kantidat ku bo a rei. Bo a rei 4 karta ménos e 2 di bo dou, bo a sobra 2, i asina bo ta kana 2 stap ku bo ficho riba e bòrchi. E stapnan tin koló blou i hel, i bo tin ku usa e banda ku ta korespondé ku e koló di bo karta. Asina bo ta sigui hunga te ora bo yega final.

Rei den Mei: un wega úniko
Saffira ta bisa ku loke ta hasi Rei den Mei diferente ta, ku mei mei di e wega bo por enkontrá ku un dicho òf un charada. E karta ta mitar skibi, bo ta kuminsá lesa i e persona mester kaba e dicho, òf  rei e charada den e tempu stipulá. Esaki por brua bo un tiki, pero e ta hopi dushi, paso bo no simplemente bisa e palabra; bo mester usa bo imaginashon i kreatividat. Si bo rei e, bo ta haña dos punto, asina bo ta avansá mas lihé den e wega, i na mesun momentu bo ta engrandesé bo konosementu general, spesialmente den Papiamentu.

Ounke nan ta biba na Ulanda, nan patriotismo ta keda evidente den nan trabou. Nan ta kontribuí pa mantené Papiamentu bibu den diáspora, i tur palabra den e wega ta skohé ku intenshon: nòmber di artista, baluartenan, instrumènt, i un kombinashon riku i amplio di kosnan kultural.

For di 14 aña i kisas asta ménos

 

E Edat mínimo pa hunga ta 14 aña, pero tur edat por hunga. E ta un djis un komienso, Renaud i Saffira tin planiá pa krea un vershon pa mucha den futuro. “Nos ke pa tur edat di nos dushi hendenan di Kòrsou por hunga e wega.” Ademas, yu di Kòrsou ku tin pareha ku ta papia otro idioma, lo bai tin kos great pa nan.

E wega a keda lansá na òktober, i e ta sold out, pero bo por pre-order pa risibí bo propio Rei den Mei den febrüari. “E siguiente vershon ta na kaminda,” nan ta bisa, “pero nos no por bisa un fecha konkreto ainda. Nos ta komprometé pa no lo laga nos hendenan warda muchu.”

Nan ta sigui konta ku nan a tene hopi kuenta ku nos ortografia. Pa yega na e wega, nan a siña konosé e idioma mas mihó, i ke yuda preservá e idioma Papiamentu aun mas ku nunka awor.  Pa kuartal 1, Renaud i Saffira ta planiá pa bin Kòrsou ku e weganan. E produkshon tin un preis mará, pero si bo ke, bo por semper negoshá, i nan a trata di hasi esaki mas tantu posibel.

Empresario i proyekto
Ranaud i Saffira no ta nobo den e mundu di empresario. “Nos ta mira e wega mas komo un proyekto ku un kompania, komo e ta pa yuda engrandesé e kultura.” Banda di esaki, nan tin un kompania di product-based, kaminda nan ta traha karni vegetal i bende esaki na restorant. Kuminsá negoshi na Ulanda por ta fásil, manera Saffira ta splika. Nan a registrá na KvK, hasi branding, i kuminsá bende riba merkado den stat. E aseptashon tabata hopi bon, paso Renaud i Saffira a sòru pa e karni tin bon smak, i ta diferente for di otro karninan riba merkado. Ku orguyo nan por bisa ku nan karni ta “One of the best.” Di ocho riba dies persona ku purba e karni, ta kumpra e karni. E negoshi ya ta eksistí pa 5 aña i nan ta menshoná ku nan tin hopi proyekto grandi mas ku nan lo bai desaroyá.

E pareha ta terminá ku Rei di Mei ta mas ku djis un wega, e ta bo konektá ku bo famia òf sernan kerí. Bo ta siña, pero tambe pasa dushi. I e no ta solamente pa Kòrsou, pero tur dushi hende ku ta papia Papiamentu por disfrutá i benefisiá di e eksperensia.

Artíkulonan relashoná

Laga un komentario