Edishon Di Imprenta

Wintertuin festival ta krea espasio pa nos kultura bria

Komparti:

Nelly Rosa

Nos kultura ta pa biba, pa konta i pa kompartí. Den e di dos siman di sèptèmber, Kòrsou lo ta sede di un festival di dos dia ku ta honra literatura, arte i ‘storytelling’: Wintertuin Kòrsou. Dia 13 i 20 di sèptèmber, e festival lo tin un programa ku ta trese brio na nos kultura lokal ku un toke di inspirashon internashonal. Pa sa mas tokante di esaki, djasabra a sinta ku Nelly Rose, ku ta konta kon e festival ta krea espasio pa nos kultura bria.

Papiamentu, literatura i un futuro den palabra

Wintertuin Kòrsou ta un plataforma literario ku ta krea espasio pa ‘storytelling’ i desaroyo di talentonan kreativo riba e isla. Su mishon ta pa stimulá literatura den tur forma, for di kanto, poesia te ku rèp i otro forma di ekspreshon oral. Nos kultura lokal ta forma un parti importante, ku proyektonan manera Sanashon Krioyo, kaminda hende ta rekonektá ku tradishonnan bieu i reflehá kon nos por sana nos mes dor di historia i nos identidat.

E trabou akí ta bai mas leu ku solamente lokal. Wintertuin ta trese tradishon i lenga di Kòrsou na un manera amplio, i ta krusa frontera bai internashonal. Na nivel global, e ta krea e diskushon riba lenganan krioyo, inkluí papiamentu, pero tambe Kabuverdianu, Kreyòl Ayisyen i Sranan Tongo. Tur e lenganan aki a nanse for di un pasado komun: e temporado di sklabitut. Den e diálogo internashonal akí, Kòrsou ta trese su bos propio, pa mustra ku nos idioma i kultura ta di gran balor pa nos.

Un di e proyektonan inovativo ta e aplikashon di Lenga GPT, un proyekto di inteligensia artifisial ku ta enfoká spesífikamente riba papiamentu. E ta mustra kon AI por bira un hèrmènt pa fortalesé i preservá un lenga ku tabata hopi bia poné na banda. Mientrastantu, hopi artíkulo ta keda publiká na ingles, pero sin usa fuente lokal den papiamentu. Wintertuin ke pone esaki den balansa, garantisando ku bo ta tende e bos di e isla mes.

Un detaye interesante ta ku e idioma Kabuverdianu (Cabo Verde) ta kasi similar ku papiamentu. Wintertuin ke konektá e islanan Krioyo akí huntu pa medio di literatura, arte i palabra.

Wintertuin ta habri su porta spesialmente pa hóbennan

Dia 13 di sèptèmber, for di 4 or di atardi te mitar di 9 di anochi, Museo di Kòrsou lo bira sede di Dia di Mucha Wintertuin. E ta un evento grandi, ku mas di 25 aktividat ku ta habri porta pa mundu di deporte, fotografia, komedia, músika i mas.

Muchanan, for di beibi te ku 15 aña, lo por deskubrí kosnan nobo tantu den e museo mes komo riba e tereno. Lo tin ‘speurtocht’, guia, i diferente tayer manera skibi komedia. Pa e mucha chikínan ku gusta magia di ‘bellenblaas’, organisadónan a buska e reseta di mas bon na mundu pa hasi ‘bellenblaas’ gigante.

 

Tur aña Wntertuin ta logra atraé mas ku mil bishitante, i e organisashon ta parti karchi na fundashonnan sosial manera Totolika i SGR Groep, pa garantisá ku tur mucha tin e oportunidat pa disfrutá. Pa e edishon akí, karchinan ta disponibel na un balor di XCG25.

E ta un programa kargá ku músika i arte. Banda di Römerschool lo tin instrumentonan ku nan mes a traha di material resiklá. E skol sekundario Skaih lo presentá músika rítmiko, i tambe lo tin presentashon di Leerorkest, grupo di Anna Alse, i Krea Danza ku baile kreativo.

 

Dia di Mucha Wintertuin ta un invitashon pa famia henter, pa por deskubrí, pa krea, i pa sinti kultura den un ambiente di alegria i union.

Festival pa Adulto

Kada aña, Wintertuin Kòrsou ta trese un toke nobo, esaki no ta diferente pa e  edishon akí. E tema di e aña akí ta: Brio. Tur artista, di nos isla i for di otro pais, lo trese obranan inspirá pa e tema, ku un kreatividat ku ta reflehá energia, forsa i bida.

Un di e aktividatnan mas úniko ta e audiotour “Sombra di Pasado”, ku lo estrená dia 20 di sèptèmber, for di 6 or di anochi te mardugá. E proyekto ta basá riba investigashon profundo ku un grupo a hasi riba historia di sklabitut, kontá for di diferente perspektiva: muhé, mucha i hòmber. Historianan personal ku nan a deskubrí a bira un relato íntimo ku awor ta grabá i lo guia esnan ku ta skucha den un biahe di memoria i refleho.

E festival di adulto ta tuma lugá na Landhuis Vredenberg, kaminda e veranda ta bira un ‘stage’ íntimo pa diskushon di pènel, i bo lo tin e esenario (‘stage’) grandi pa músikonan, i mondi ‘stage’ pa poesia. E programa musikal ta variá i ta inkluí MOW, Ritmo Kombiná, grupo Greek, DJ, un grupo Kubano di Ernesto Pas, i grupo di baile Turning Point.

Pa sostené e prinsipio ku “Kòrsou tin talento i tur hende meresé un chèns,” organisadónan ta evitá ripitishon i semper ta duna espasio na kara nobo. E edishon akí ta invitá artista internashonal, inkluso di Bélgika, islanan ruman, i Sürnam. For di Boneiru ta bin Julian Krus, un ‘spoken word artist’ ku stima Papiamentu i ta usa su palabra pa empoderá komunidat i pa reflehá e situashon kolonial. For di Sürnam tin Jeffrey Cottije, su presentashon lo meskla lenga i ritmo den un manera eksperimental.

Elvira Bonifacio lo presentá su buki nobo Yen di Brio, ku ta kuadra ku e tema di e festival. Den e mesun anochi, Tyson Hil lo presentá su kolekshon di poema, inkluso e poema ‘Sigá, ku un glas di awa’. Tur dos publikashon ta den papiamentu, ku tradukshon na Hulandes, pa aseptá un públiko mas amplio.

Wintertuin Kòrsou ta un plataforma ku ta konta nos historia ku bos fuerte i ku kreatividat lokal ku ta konektá internashonalmente.

Un plataforma ku ta kosechá buki i talento

Den e seis edishonnan ku a pasa, Wintertuin Kòrsou a logra presentá vários literario den forma di publikashonnan. Eskritornan manera Angie Jeserun, Ettienne Ys, Magali George, Germain Yon a Loi, i Nathania Engelhardt a forma parti di e legado di e festival. Un momentu spesial a surgi aña pasá, ora Nathania Engelhardt a presentá su propio buki, i e aña akí el a hasi e tradukshon di e obra di Tyson Hil.

Ta dushi pa mira ku Wintertuin no ta solamente un evento, sino un plataforma.

E Creative Writing Academy ta un di e ‘spinoff’nan mas fuerte, un trayekto di formashon ku ta krea bo kaminda komo eskritor. E ta habri portanan pa bo desaroyá bo abilidat di skibi, ofresiendo e persona pa siña di outornan lokal pero tambe outornan internashonal. Alabes, e ta yuda bo pensa riba e maneranan ku tin pa bo kompartí i asta bende bo kreatividat.

 

Nelly su sintimentu formando parti di e organisashon di Wintertuin

Nelly ta konta ku su eksperensia formando parti di e organisashon ta algu impreshonante. For di ideanan chikí, kosnan grandi a keda organisá, ta algu maravioso pa mira. Pa Nelly, e apresio pa nos kultura ta profundo, un motibu pa sigui empuhá e plataforma dilanti.

Aunke e no a skibi ningun historia pa Sombra di Pasado, Nelly ta konta ku el a siña hopi. “Bo ta deskubrí kon aktividatnan di pasado te ainda tin un efekto den nos komunidat. E ta pone bo pensa, analisá, i wak kon diskriminashon ta presente aun,” e ta reflehá.

Pa Nelly, Wintertuin ta un manera pa tene nos kultura bibu, pero tambe pa duna pueblo e chèns di sa mas di bo mes i bo historia. “Nos pueblo ta hopi kreativo. Nos tin hopi di ofresé, tin bia mas ku bo mes ta konsiente di dje. P’esei e ta importante pa pone tur kos riba mesa, pa habri bista i pa lanta mas orguyo.”

 

Karchinan ta disponibel na Van den Tweel Zeelandia, Mensing, i ‘online’.

 

Artíkulonan relashoná

Laga un komentario